Begroting 2021

Paragrafen

Onderhoud kapitaalgoederen

Wat willen we bereiken?
Een goed onderhouden, functionele infrastructuur in de openbare ruimte waar de burgers tevreden over zijn en waar zij zich betrokken bij voelen. Dat wordt vooral zichtbaar door middel van actieve inwoners en ondernemers die defecten in de openbare ruimte melden. Daarnaast bij acceptatie en meedenken over noodzakelijk beheer en groot onderhoud in relatie tot tijdelijke verkeersmaatregelen, omleidingen en stremmingen (voor indicatoren zie programma bereikbare stad).
Ondanks de vanaf 2016 doorgevoerde bezuinigingen streven we ernaar om het bereikte niveau van tevredenheid over het onderhoud van de openbare ruimte te consolideren.

Wat gaan we er voor doen?

Wegen
Het totaal areaal verhardingen in beheer bij gemeente is circa 931 ha. In 2018 is een inspectie van het areaal verhardingen uitgevoerd. Het areaal verhardingen scoort conform de CROW inspectiemethodiek gemiddeld 96% voldoende op het beleidsthema veiligheid. Daarmee voldoet het aan de gestelde streefwaarde van 95%. Zie onderstaande tabel. In 2021 wordt aan de hand van een nieuwe uitgevoerde inspectie de kwaliteit van het areaal bepaald en daar waar nodig wordt de uitvoeringsplanning openbare ruimte geactualiseerd.

In 2020 is de onderhoudsplanning wegen 2021 geactualiseerd op basis van onder andere inspectie op schadeontwikkeling van de verhardingen, meldingen, beschikbare middelen en de risicoafweging uit het beleidsplan beheer openbare ruimte. Door onderhoudswerkzaamheden aan wegen te combineren met andere initiatieven in de openbare ruimte, lukt het ondanks eerdere bezuinigingen op het budget wegbeheer, de kwaliteit van de wegen redelijk op orde te houden. Dit blijkt uit onder meer uit de inspectieresultaten en de score tevredenheid van 7,3 in het KTO 2017. Op veiligheid blijven er aandachtspunten, zoals de kwaliteit van fiets- en voetpaden, mede in relatie met opdruk door boomwortels. De problemen met boomwortelopdruk in verharding en schades op wegen in het buitengebied worden omvangrijker.

Om kapitaalvernietiging tegen te gaan en veiligheid, bereikbaarheid en de Bossche basiskwaliteit te borgen, wordt er in 2021 op tientallen locaties onderhoud aan de verhardingen uitgevoerd. Hierbij ligt de prioriteit bij verharding van fietspaden en voetpaden, waarbij met voorrang, de ontstane onveilige situaties worden aangepakt.

Ten aanzien van duurzaamheid blijft bij rijbanen met bestrating, het kwaliteitsniveau achteruit gaan. Vooral bij de betonmaterialen die in de periode 1975-1995 zijn toegepast. Via vitalisering worden deze wegen geleidelijk vernieuwd. In relatie tot beschikbare middelen wordt het onderhoud primair gestuurd op veiligheid en comfort en daarna op duurzaamheid en aanzien. 

Bij wegen in de hoofdstructuur waar het asfalt vervangen wordt en waar de geluidsbelasting hoog is, continueren we het beleid om zoveel mogelijk geluid reducerend asfalt toe te passen. Bestaande materialen die nog van voldoende kwaliteit en aanzien zijn worden in het kader van duurzaamheid en CO2 reductie zoveel mogelijk hergebruikt. Vrijkomend teer houdend asfalt wordt volgens de Code Milieuverantwoord Wegbeheer door een erkende gecertificeerde verwerker op een verantwoorde wijze thermisch gereinigd.

CROW score op beleidsthema’s wegen aan de hand van inspectie verhardingen 2018. In 2021 worden aan de hand van de nieuwe inspectieresultaten de CROW scores aangepast.

Veiligheid

Comfort

Duurzaamheid

Aanzien

Onvoldoende

2%

4%

1%

2%

Matig

2%

1%

1%

3%

Voldoende

96%

96%

98%

95%

Eindtotaal

100%

100%

100%

100%

Civieltechnische kunstwerken
De afgelopen jaren hebben wij ingezet op professioneel beheer. Veiligheid staat daarbij voorop. Om de veiligheid te waarborgen en om meer jaren onderhoudsplanningen en versterking- en vervangingsplanningen te actualiseren, zijn inspecties naar de staat van de kunstwerken en uitgebreid onderzoek naar de constructieve veiligheid ingezet. In 2020 is een raamovereenkomst voor de technische inspectie van het gehele areaal Europees aanbesteed. Ook in 2021 worden inspecties uitgevoerd. De resultaten van deze inspecties vormen de basis voor het meer jaren onderhoudsplan.

Om nu en in de toekomst op een duurzame manier de functionaliteit en veiligheid van ons areaal te blijven borgen en onze stad bereikbaar te houden, is het onderzoeksprogramma “constructieve veiligheid’ gestart. In 2020 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor dit onderzoek en de directe maatregelen die uit de onderzoeken komen. In 2021 wordt het onderzoeksprogramma verder uitgevoerd. Het onderzoeksprogramma wordt naar verwachting in 2022 afgerond.

Binnen de grenzen van de (middeleeuwse) binnenstad van ’s-Hertogenbosch, liggen veel gemetselde boogconstructies.  Dit soort bruggen wordt met het huidige rekenmodel ‘stuk’ gerekend, terwijl ze veel sterker zijn en dus meer belasting kunnen dragen. De brug in de Nieuwstraat is één van de vele kenmerkende boogbruggen van metselwerk in onze binnenstad. Om te komen tot een juiste en gevalideerde sterkteberekening voor onze boogbruggen ontwikkelden we in 2020 daarom samen met vier ingenieursbureaus en de Gemeente Utrecht een fundamentele nieuwe onderzoeks- en berekeningsmethodiek. In 2021 wordt deze constructieve toetsing van de andere metselwerk boogbruggen verder uitgerold. Hierbij maken we zoveel mogelijk gebruik van innovatieve meetmethodes en data en continueren we de goede samenwerking met andere overheden en onderzoeksbureaus.

Omdat we niet alle objecten in één keer kunnen onderzoeken, zijn de objecten geprioriteerd. De kunstwerken die het grootste risico opleveren op onvoldoende veiligheid of die de grootste impact qua bereikbaarheid hebben, hebben de hoogste prioritering gekregen bij het uitvoeren van de onderzoeken. Op basis van de areaalinspecties en de uitkomsten van de onderzoeken naar de constructieve veiligheid, worden de noodzakelijk maatregelen ingepland en uitgevoerd. In incidentele gevallen kunnen de uitkomsten leiden tot direct benodigd ingrijpen.

Om snel en adequaat de benodigde veiligheidsmaatregelen, versterkingen en/of vervangingen te kunnen voorbereiden en uitvoeren, is een innovatieve aanpak, gericht op samenwerking, bereikbaarheid en duurzaamheid noodzakelijk.

In 2021 worden de overige reguliere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd binnen het integrale raamcontract “Regulier onderhoud kunstwerken en water” dat in 2019 is aanbesteed. 

Beweegbare bruggen en sluizen
Voor 2015 beschikte de gemeente over drie beweegbare bruggen. In 2015 zijn er twee sluizen en zes beweegbare bruggen van Rijkswaterstaat overgenomen. In het zogenaamde ‘Sluis 0’ project worden nu nog twee van de drie beweegbare bruggen vastgezet.

In 2020 wordt aangevangen met de realisatie van het project ‘Sluis 0’, waarvan verwacht wordt dat dit doorloopt tot en met 2022. Het project ‘Sluis 0’ omvat nu enkel nog het renoveren van de Anthoniebrug en de Hinthammerbrug. Om er zeker van te zijn dat de bruggen na vastzetten en conserveren weer een voldoende lange levensduur verwachting hebben, worden deze bruggen op dit moment doorgerekend op het gebied van constructieve veiligheid. Dit is meegenomen in het onderzoeksprogramma constructieve veiligheid.

Na afronding van het project ‘Sluis O’ zijn de installaties van de meeste beweegbare bruggen in ’s-Hertogenbosch gerenoveerd en voldoen aan de huidige richtlijnen. Alleen de installaties van de Boombrug en de Draaibrug volgen nog indien nodig. Dit wordt in 2021 gerealiseerd. Hiermee is de inhaalslag afgerond van het onderhoud en renoveren van de installaties van de objecten, welke in 2015 zijn overgenomen van Rijkswaterstaat.

Riolering
In het kader van het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte koppelen we het hemelwater af bij onder andere de volgende projecten:
- West: Nederlandse Buurt en Rijzertlaan,  Boschveld  verschillende deelplannen;
- Koningsweg (Oranjeboulevard);
- Gestelsebuurt;
- Sparrenburg.

Bij de volgende projecten vervangen wij tevens de riolering:
- West: Nederlandse Buurt, Boschveld  verschillende deelplannen;
- Gestelsebuurt;
- Sparrenburg."

Daarnaast voeren we in 2021 de volgende taken uit:
- Uitvoeren rioolreparaties om de levensduur van de riolering op te rekken tot een geschikt vervangingsmoment.
- Onderzoek naar de ligging en kwaliteit van de rioolpersleidingen.
- Gefaseerd vervangen van de elektrische installaties van gemalen en bergbezinkbassins (fase 3).

Voor kennisontwikkeling en vergroten efficiency nemen we deel aan de Samenwerkingsverbanden werkeenheid Doelmatig Waterbeheer de Meierij en Regio Noordoost Brabant. We werken samen op de thema’s beperking van gevolgen van klimaatverandering en waterbewustzijn van bewoners en bedrijven verhogen.

Daarna gaan we gezamenlijke projecten uitvoeren op het gebied van de riolering en water.

Water
In maart 2021 wordt Oeverplan wijk Noord afgerond. Daarmee is 20 km beschoeiing vervangen en 10 km beschoeide oever omgevormd. ook zijn we begonnen met de voorbereidingen voor Oeverplan Maaspoort, waar we eind 2021 een start willen maken. Ook in deze wijk zal 20 km beschoeiing vervangen worden en ca. 10 km. omgevormd tot natuurvriendelijke oevers.
Rondom de Noorderplas zullen een aantal damwanden worden vervangen, maar ook een deel worden vervangen door natuurvriendelijke oevers. Dit om de biodiversiteit te verhogen.
Tot slot voeren we in 2021 een inspectie uit van de ruim 2.000 watergerelateerde objecten, zoals de steigers, duikers, damwanden en trappen. Op basis van de resultaten wordt een meer jaren onderhoudsplanning uitgewerkt en worden de meest urgente onderhoudsmaatregelen direct uitgevoerd. 

Groen
Groen draagt bij aan het verbeteren van het leefklimaat van de stad. Het levert een bijdrage aan een betere waterhuishouding, ondersteuning van de biodiversiteit, verbetering van de luchtkwaliteit en heeft ook een positief effect op gezondheid en welzijn. Daarnaast is er ruimte voor sociale ontmoeting en beweging in het groen. Buurten met veel groen hebben minder last van hittestress en worden als een prettige leefomgeving ervaren.

De Bossche basiskwaliteit die wordt nagestreefd bij het onderhoud is vergelijkbaar met kwaliteit B van de CROW, met enkele plusgebieden (A niveau: door bewonersparticipatie die door de gemeente wordt ondersteund, kunnen burgers een hoger niveau realiseren). De bewoners zijn tevreden over het groen onderhoud. Met een score van een 7,5 (omnibus 2019) steekt de tevredenheid al jaren uit boven die van andere vergelijkbare Brabantse steden.

Ecologisch beheer bij bermen, bosplantsoen, bossen en waterlopen wordt in 2021 op basis van de nota biodiversiteit op diverse locaties verder uitgebreid. Gefaseerd maaien en bewust vegetatie laten staan zal in de winter zorgen voor schuilplaatsen voor insecten en andere kleine dieren.

Het aandeel sociaal werk (SROI) in het groenonderhoud blijft in 2021 groot (13%), in vergelijking met andere grote gemeenten. In onderling overleg met Weener XL wordt het aandeel werk afgestemd, om hun medewerkers binnen het gemeentelijk groen te laten deelnemen aan de arbeidsmarkt. 

Bomen en inwoners
Wat betreft het beheer van onze 86.000 bomen valt er een onderscheid te maken in planmatig beheer, ad hoc zaken als de afhandeling van meldingen en spoedzaken als storm. in 2020 zijn deze processen uitgewerkt en uitgeschreven om efficiënter invulling te geven aan planning, uitvoering en communicatie met bewoners. In 2021 zal die werkwijze de basis zijn voor het bomenbeheer.

De planmatige vervanging van populieren zet zich in 2021 door. In verband met de bewezen waarde van oude bomen zullen we als dat budgettair mogelijk is op geschikte plekken enkele oudere bomen als veterane boom in stand houden. Bomen op risicolocaties komen daar niet voor in aanmerking. 

In 2020 is de aanpak van eikenprocessierups in groter verband met aanliggende gemeentes aanbesteed. In 2021 zal de eerste uitvoering binnen die overeenkomst plaatsvinden. Daarnaast wordt de aanpak van essensterfte uitgerold. Door deelname in meerdere intergemeentelijke kennisgroepen blijven we scherp in de signalering en aanpak van bestaande en nieuwe aantastingen. Boomziektes leveren vooral problemen op in monoculturen.

De ambities van het college zijn uitgewerkt in een plan van aanpak vergroening en klimaatadaptatie. Hier geven wij invulling aan door 1.200 bomen per jaar te planten. Bij het (her)planten van bomen wordt geïnvesteerd in het verbeteren van groeiplaatsen ten behoeve van levensverlenging van de bomen.

Spelen
Wat betreft het beheer van onze 86.000 bomen valt er een onderscheid te maken in planmatig beheer, ad hoc zaken als de afhandeling van meldingen en spoedzaken als storm. in 2020 zijn deze processen uitgewerkt en uitgeschreven om efficiënter invulling te geven aan planning, uitvoering en communicatie met bewoners. In 2021 zal die werkwijze de basis zijn voor het bomenbeheer.
De planmatige vervanging van populieren zet zich in 2021 door. In verband met de bewezen waarde van oude bomen zullen we als dat budgettair mogelijk is op geschikte plekken enkele oudere bomen als veterane boom in stand houden. Bomen op risicolocaties komen daar niet voor in aanmerking. 
In 2020 is de aanpak van eikenprocessierups in groter verband met aanliggende gemeentes aanbesteed. In 2021 zal de eerste uitvoering binnen die overeenkomst plaatsvinden. Daarnaast wordt de aanpak van essensterfte uitgerold. Door deelname in meerdere intergemeentelijke kennisgroepen blijven we scherp in de signalering en aanpak van bestaande en nieuwe aantastingen. Boomziektes leveren vooral problemen op in monoculturen.
De ambities van het college zijn uitgewerkt in een plan van aanpak vergroening en klimaatadaptatie. Hier geven wij invulling aan door 1.200 bomen per jaar te planten. Bij het (her)planten van bomen wordt geïnvesteerd in het verbeteren van groeiplaatsen ten behoeve van levensverlenging van de bomen.

Openbare Verlichting
In 2021 worden nieuwe innovatieve ontwikkelingen verder uitgerold, zoals de Zhaga connectoren (communicatiemiddel) op de armaturen. De nieuwe sensoren hiervoor zijn nog in ontwikkeling

In onveilige straten wordt de verlichting conform het beleidsplan Openbare Verlichting aangepast en ook in het kader van het energieakkoord worden armaturen met daarin lampen met hoge vermogens als eerste vervangen. Deze “gele” verlichting zal uit de stad verdwijnen en plaats maken voor warm witte sociaal veilige verlichting met een laag energieverbruik. Er zijn nog circa 4000 “gele” lichtpunten welke de komende 3 jaar met voorrang worden vervangen door LED lampen. Inmiddels zijn er circa 11.000 LED lampen aangebracht. Na de vervanging van de “gele” lampen resteren circa 18.000 lichtpunten die energiezuiniger zijn dan “gele” lampen. Deze lampen worden geleidelijk verder omgezet naar LED.

Het gemiddelde jaarverbruik per lichtpunt is de laatste jaren sterk gedaald van 290 Watt naar 190 watt per lichtpunt. Ondanks de areaalgroei van bijna 30% over de afgelopen 10 jaar is het totale energieverbruik met circa 16% afgenomen. Ook is het vanwege de ombouw naar LED lampen steeds minder nodig om lichtpunten preventief te vervangen. Het in 2020 vastgestelde uitvoeringsplan openbare verlichting vormt het kader van de uitvoering.

VRI
Het onderhoud van de verkeersregelinstallaties (VRI) gaat conform eerdere jaren door in 2021. We zetten verder in op “slimme” VRI’s (I-VRI). Dit wordt gefinancierd door Beter benutten en Leefomgeving. Alle VRI’s die worden vervangen, worden vervangen door I-VRI’s. Met behulp van I-VRI’s ontstaan er mogelijkheden om hulpdiensten beter door de stad te begeleiden. Daarnaast maken I-VRI’s het mogelijk om met zelf rijdende auto’s te communiceren. De vervanging van de VRI’s wordt zoveel mogelijk gecombineerd met infrastructurele werken.

Vanwege een wijziging in de wet, implementeren we nu nieuwe voetgangersarmaturen met drukknop, bewaakte rateltikkers en drukknop voor blinde alle in één armatuur lager op de mast toegepast. Dit heeft als voordeel dat de wandelaar de armatuur voorbij loopt en het niet naar rood ziet gaan, net als de fietser en de auto. Hiermee krijgen we minder klachten en kan de voetganger rustig, niet opgejaagd door een rood licht zijn oversteek veilig maken.

Wat kost het?

Onderhoudsgroep

Areaal 2021

een heid

kengetal onderhoud

Begroting 2021

Groen incl. bomen

10.927.000

 m2

€ 0,80

€ 8.692.530

Speelvoorzieningen

3.211

 st.

€ 318,52

€ 1.022.770

Meubilair

63.586

 st.

€ 19,04

€ 1.210.540

Verhardingen

9.308.841

 m2

€ 0,62

€ 5.803.200

Reiniging

20.235.841

 m2

€ 0,28

€ 5.610.740

Civieltechnische kunstwerken

127.486

 m2

€ 12,83

€ 1.635.310

Openbare verlichting

34.219

 st.

€ 41,13

€ 1.407.390

Verkeersregelinstallaties

100

 st.

€ 8.131.50

€ 813.150

Riolering

819.388

 m

€ 5,68

€ 4.654.690

Water en havens

5.699.804

 m2

€ 0,45

€ 2.545.490

Totaal

€ 33.395.810

Deze pagina is gebouwd op 10/07/2020 10:03:24 met de export van 10/07/2020 09:52:43